Tiêu chuẩn ROHS và REACH là gì? Khác nhau như thế nào?

Tiêu chuẩn ROHS và REACH là hai quy định quan trọng của Liên minh Châu Âu nhằm kiểm soát chất độc hại trong sản phẩm, nhưng có phạm vi áp dụng và mục đích khác nhau rõ rệt. Bài viết dưới đây Chuki Safety giải thích chi tiết từng tiêu chuẩn, phân biệt sự khác nhau và hướng dẫn doanh nghiệp Việt Nam áp dụng đúng khi xuất khẩu sang thị trường châu Âu.

Tiêu chuẩn REACH là gì?

REACH là từ viết tắt của Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals (Đăng ký, Đánh giá, Cấp phép và Hạn chế Hóa chất), một quy định của Liên minh Châu Âu về hóa chất và sử dụng an toàn hóa chất, được ban hành ngày 01/06/2007 và triển khai theo nhiều giai đoạn trong vòng 10 năm.

Mục đích của REACH là đảm bảo an toàn sức khỏe con người và môi trường thông qua việc đánh giá độ nguy hại của các chất hóa học mà không làm gián đoạn lưu thông hóa chất trong thị trường EU. Khác với các tiêu chuẩn chỉ giới hạn trong một ngành cụ thể, REACH là quy định toàn diện áp dụng cho tất cả hóa chất được sản xuất, nhập khẩu, buôn bán hoặc sử dụng tại các nước EU.

Chứng nhận REACH SVHC là gì?

SVHC (Substances of Very High Concern) là các chất gây rất đáng lo ngại theo quy định REACH của EU. Nhóm chất này được phân loại thành các dạng: CMR (chất gây ung thư, gây đột biến hoặc ảnh hưởng khả năng sinh sản), PBT (chất khó phân hủy, tích tụ sinh học), vPvB (chất rất khó phân hủy và tích tụ sinh học rất cao) và các chất có bằng chứng khoa học gây ảnh hưởng nghiêm trọng tương đương.

Thử nghiệm REACH SVHC là quá trình phân tích sản phẩm để xác định liệu chúng có chứa các chất này hay không. Theo Điều 33(1) của quy định REACH, nhà sản xuất và nhập khẩu sản phẩm bắt buộc phải thông báo cho khách hàng nếu sản phẩm chứa bất kỳ chất SVHC nào vượt ngưỡng 0,1% theo khối lượng, đồng thời cung cấp hướng dẫn an toàn sử dụng.

>> Tìm hiểu thêm về chứng nhận ESD

Nội dung tiêu chuẩn REACH mới nhất

Việc sử dụng các chất có nguy cơ cao (SVHC) cho mục đích cụ thể, dù liều lượng lớn hay nhỏ, đều phải được cấp phép theo quy định REACH. Danh sách các chất SVHC được Cơ quan Hóa chất Châu Âu (ECHA) cập nhật định kỳ, và doanh nghiệp cần thường xuyên tra cứu danh sách mới nhất để đảm bảo sản phẩm không vi phạm ngưỡng quy định trước khi xuất khẩu.

Phạm vi áp dụng tiêu chuẩn REACH

REACH áp dụng rộng rãi cho hầu hết sản phẩm tiêu dùng lưu thông tại thị trường EU, không giới hạn ở một ngành công nghiệp cụ thể. Chứng nhận REACH là điều kiện nên có khi doanh nghiệp muốn xuất khẩu hàng hóa vào các nước thuộc Liên minh Châu Âu để tránh bị từ chối hải quản, bao gồm cả nguyên liệu, hóa chất công nghiệp, dệt may, đồ chơi, mỹ phẩm và nhiều nhóm sản phẩm tiêu dùng khác.

Tiêu chuẩn ROHS là gì?

RoHS là viết tắt của “Restriction of Hazardous Substances”, còn được gọi là Chỉ thị 2002/95/EC, được Liên minh Châu Âu thông qua vào tháng 2 năm 2003, nhằm hạn chế một số chất độc hại trong thiết bị điện – điện tử. Tiêu chuẩn này chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2006 với mục tiêu bảo vệ con người và môi trường khỏi các chất độc hại có trong sản phẩm điện và điện tử.

Các phiên bản của ROHS

ROHS đã trải qua nhiều lần cập nhật để mở rộng phạm vi kiểm soát chất độc hại. Phiên bản đầu tiên, ROHS 1, hạn chế tối đa 6 chất gồm 4 kim loại nặng độc hại (chì, thủy ngân, cadmium, crom VI) và 2 chất chống cháy Polybrominated.

Tiêu chuẩn ROHS 2 (Chỉ thị 2011/65/EU) được ban hành năm 2011 bởi Ủy ban châu Âu và có hiệu lực từ ngày 02/01/2013, là phiên bản nâng cấp so với ROHS 1. ROHS 2 đã mở rộng phạm vi để bao gồm tất cả thiết bị điện/điện tử, cáp và phụ tùng thay thế, đồng thời bổ sung một chỉ thị đánh dấu CE marking, yêu cầu tuân thủ RoHS hiện nay gắn liền với dấu CE của sản phẩm bên cạnh các tiêu chuẩn EN. Chỉ thị 2011/65/EU cũng bổ sung thêm hai danh mục sản phẩm mới (danh mục 8 và 9) và yêu cầu lưu giữ hồ sơ tuân thủ bổ sung. Đến tháng 6/2015, EU tiếp tục bổ sung thêm 4 chất cấm khác gồm Bis(2-ethylhexyl) phthalate (DEHP), Butyl benzyl phthalate (BBP), Dibutyl phthalate (DBP) và Diisobutyl phthalate (DIBP) – các chất có tính làm mềm dẻo cho nhựa Vinyl nhưng gây tác hại đến sinh sản, tổn thương cơ quan, suy giảm miễn dịch và có nguy cơ gây ung thư.

Phiên bản hiện tại được biết đến là RoHS 3 (Chỉ thị 2015/863/EU), tiếp tục kế thừa và mở rộng thêm các chất bị hạn chế so với RoHS 2.

>> Tìm hiểu thêm: Tiêu chuẩn GMP trong sản xuất

Nội dung tiêu chuẩn ROHS mới nhất

Chứng chỉ RoHS là chứng nhận xác nhận sản phẩm điện – điện tử không chứa hoặc chỉ chứa các chất độc hại trong giới hạn cho phép. Hiện nay, tổng số chất bị hạn chế theo các phiên bản RoHS cập nhật đã lên đến 10 chất, bao gồm các kim loại nặng, chất chống cháy brom hóa và các chất phthalate gây hại cho sinh sản.

Phạm vi áp dụng tiêu chuẩn ROHS

Khác với REACH áp dụng cho toàn bộ hóa chất tiêu dùng, RoHS chỉ giới hạn phạm vi trong lĩnh vực thiết bị điện và điện tử (EEE). Điều này có nghĩa doanh nghiệp sản xuất hoặc xuất khẩu các mặt hàng như linh kiện điện tử, cáp điện, thiết bị gia dụng điện tử cần đặc biệt lưu ý tuân thủ tiêu chuẩn này khi đưa sản phẩm vào thị trường EU.

Lợi ích của doanh nghiệp khi tuân thủ quy định ROHS và REACH

Việc tuân thủ đồng thời hai tiêu chuẩn này mang lại nhiều giá trị thiết thực cho doanh nghiệp xuất khẩu.

• Đáp ứng điều kiện bắt buộc để xuất khẩu hàng hóa vào thị trường Liên minh Châu Âu, tránh bị từ chối thông quan hoặc thu hồi sản phẩm.
• Nâng cao uy tín thương hiệu nhờ cam kết sản phẩm an toàn, không chứa chất độc hại vượt ngưỡng quy định.
• Giảm thiểu rủi ro pháp lý và chi phí xử lý khi có tranh chấp liên quan đến an toàn hóa chất trong sản phẩm.
• Mở rộng cơ hội hợp tác với các đối tác, nhà phân phối lớn tại châu Âu vốn yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn môi trường và an toàn sản phẩm.

Tiêu chuẩn ROHS và REACH khác nhau như thế nào?

Dù cùng hướng đến mục tiêu bảo vệ sức khỏe con người và môi trường, hai tiêu chuẩn này khác biệt rõ về phạm vi, đối tượng áp dụng và cơ chế tuân thủ. Dưới đây là bảng phân biệt tiêu chuẩn ROHS và REACH

Tiêu chí	Tiêu chuẩn RoHS	Tiêu chuẩn REACH
Viết tắt	Restriction of Hazardous Substances	Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals
Áp dụng cho	Thiết bị điện – điện tử (EEE)	Hầu hết hóa chất và sản phẩm chứa hóa chất lưu hành trên thị trường EU, áp dụng ngang qua nhiều ngành, không riêng nhóm sản phẩm nào
Phạm vi địa lý	EU	EU
Mục đích	Hạn chế 10 chất độc hại cụ thể: chì (Pb), thủy ngân (Hg), cadmium (Cd), crom hóa trị 6 (Cr6+), PBB, PBDE và 4 phthalate (DEHP, BBP, DBP, DIBP), mỗi chất giới hạn tối đa 0,1% theo khối lượng (riêng cadmium 0,01%)	Kiểm soát toàn diện hóa chất nguy hiểm, trọng tâm là các chất SVHC (Substance of Very High Concern) do ECHA xác định và cập nhật định kỳ theo tiêu chí gây ung thư, biến đổi gen, độc hại sinh sản (CMR), khó phân hủy – tích lũy sinh học (PBT/vPvB) hoặc gây rối loạn nội tiết
Dạng tài liệu cần chuẩn bị	Báo cáo thử nghiệm (test report) và hồ sơ kỹ thuật (technical file) phục vụ chứng nhận CE marking	Thông báo SVHC theo Điều 33 khi nồng độ chất vượt 0,1% khối lượng, kèm hồ sơ đăng ký chất (registration dossier) nếu sản xuất/nhập khẩu trên 1 tấn/năm, và nộp hồ sơ SCIP cho ECHA trước khi đưa sản phẩm ra thị trường EU
Năm ban hành	2003 (RoHS 1), cập nhật RoHS 2 năm 2011, RoHS 3 (thêm 4 phthalate) năm 2015, hiệu lực từ 22/7/2019	2007, danh sách SVHC được ECHA cập nhật liên tục, không phải văn bản cố định

Qua bảng trên, RoHS có thể xem là tiêu chuẩn “chuyên biệt – định lượng” cho ngành điện tử, còn REACH là khung pháp lý “bao quát – quản lý rủi ro hóa chất” cho toàn bộ chuỗi cung ứng sản phẩm tiêu dùng; doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện tử xuất khẩu sang EU thường phải đáp ứng đồng thời cả hai để đảm bảo tuân thủ đầy đủ.

Ứng dụng thực tế của ROHS và REACH trong thị trường Việt Nam

Đối với doanh nghiệp Việt Nam có nhà máy phòng sạch điện tử xuất khẩu sản phẩm điện tử, linh kiện, phụ kiện hoặc cung cấp vật tư phòng sạch có thành phần hóa chất (găng tay nitrile, găng tay latex,…) sang thị trường Châu Âu, việc tuân thủ RoHS và REACH là bắt buộc để thông quan. Các ứng dụng thực tế tại thị trường Việt Nam bao gồm:

• Sản xuất và cung ứng linh kiện điện tử: Các nhà máy sản xuất linh kiện điện tử tại các khu công nghiệp yêu cầu nhà cung cấp vật tư phòng sạch (vật tư tiêu hao, bảo hộ lao động…) như Chuki Safety phải có chứng nhận RoHS. Điều này đảm bảo không gây ô nhiễm chéo hoặc ảnh hưởng đến chất lượng linh kiện đang sản xuất.
• Đánh giá nhà cung cấp (Vendor Qualification): Các đối tác Châu Âu yêu cầu bên cung ứng nguyên vật liệu tại Việt Nam phải công bố báo cáo REACH SVHC như một phần hồ sơ đánh giá nhà cung cấp trước khi ký hợp đồng dài hạn.

>> Tham khảo: Vật liệu chống tĩnh điện là gì?

FAQs – Giải đáp thắc mắc về tiêu chuẩn ROHS và REACH

ROHS 6 ảnh hưởng như thế nào?

“ROHS 6” thường được hiểu là tiêu chuẩn RoHS phiên bản gốc giới hạn 6 chất độc hại đầu tiên, gồm 4 kim loại nặng (chì, thủy ngân, cadmium, crom VI) và 2 chất chống cháy brom hóa. Việc tuân thủ RoHS 6 đồng nghĩa sản phẩm điện – điện tử không vượt ngưỡng cho phép của các chất này, là điều kiện cơ bản để được lưu thông tại thị trường EU trước khi các phiên bản mở rộng như RoHS 2 và RoHS 3 ra đời.

Giấy chứng nhận ROHS là gì?

Giấy chứng nhận RoHS là văn bản do tổ chức kiểm định độc lập cấp, xác nhận sản phẩm điện – điện tử đã được thử nghiệm và không chứa hoặc chỉ chứa các chất bị hạn chế trong ngưỡng cho phép theo chỉ thị RoHS hiện hành. Đây là tài liệu quan trọng trong hồ sơ xuất khẩu, thường được yêu cầu kèm với dấu CE marking khi đưa sản phẩm vào thị trường châu Âu.

MSDS là gì?

MSDS (Material Safety Data Sheet) là phiếu an toàn hóa chất, cung cấp thông tin chi tiết về thành phần, tính chất nguy hiểm, cách sử dụng an toàn, xử lý sự cố và bảo quản đối với sản phẩm có chứa hóa chất. Khác với RoHS và REACH là các quy định pháp lý mang tính bắt buộc tại EU, MSDS là tài liệu kỹ thuật mang tính thông tin, được áp dụng trên phạm vi toàn cầu tùy theo yêu cầu của khách hàng hoặc đối tác nhập khẩu.

Việc hiểu rõ và tuân thủ đồng thời tiêu chuẩn ROHS và REACH giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng cơ hội xuất khẩu sang thị trường châu Âu một cách bền vững và an toàn. Nếu doanh nghiệp bạn cần vật tư tiêu hao, bảo hộ lao động và thiết bị phòng sạch đạt chuẩn an toàn hóa chất quốc tế, hãy liên hệ Chuki Safety ngay hôm nay để được tư vấn giải pháp phù hợp nhất với yêu cầu sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp.